Wiping danych (nadpisywanie): kiedy jest skuteczny, a kiedy należy wybrać fizyczne zniszczenie nośnika?

Trwałe usuwanie danych z nośników to jeden z najważniejszych etapów w procesie zarządzania informacją w przedsiębiorstwie. Błędy na tym etapie mogą prowadzić do wycieku danych osobowych oraz naruszenia przepisów o ochronie danych, które z kolei wiążą się z wysokimi karami finansowymi. 

Wśród metod stosowanych do trwałego usuwania informacji szczególne znaczenie mają wiping dysków oraz fizyczne niszczenie dysków twardych. Wybór właściwego rozwiązania powinien uwzględniać rodzaj nośnika, jego stan techniczny oraz poziom ochrony wymagany przez procedury bezpieczeństwa danych.

Na czym polega wiping i kiedy jest skuteczny w trwałym usuwaniu danych?

Wiping dysków (określany również jako nadpisywanie danych), to metoda polegająca na wielokrotnym zapisywaniu nowych informacji w miejscu starych. W trakcie operacji specjalistyczne oprogramowanie wypełnia przestrzeń nośnika losowymi sekwencjami bitów, usuwając wcześniejszą zawartość. W efekcie dane tracą spójność i nie mogą zostać odtworzone przy użyciu standardowych narzędzi informatycznych.

Zalety metody wiping 

Najważniejszą zaletą nadpisywania dysków jest możliwość ponownego wykorzystania nośnika po zakończeniu procesu. Dysk, który został poprawnie nadpisany, zachowuje pełną sprawność techniczną i może ponownie trafić do użytku.

To rozwiązanie szczególnie korzystne dla organizacji zarządzających dużą liczbą urządzeń, które dążą do minimalizowania kosztów i ograniczenia ilości elektroodpadów. Wiping pozwala na utrzymanie kontroli nad zasobami IT i zapewnia zgodność z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Wady wiping dysków 

Jak każda metoda, również wiping ma swoje ograniczenia. 

Przede wszystkim, proces nadpisywania danych jest czasochłonny. W przypadku dużych nośników może trwać wiele godzin, co z kolei utrudnia jego zastosowanie w środowiskach wymagających szybkiego przetwarzania danych.

Metoda wymaga też pełnej sprawności technicznej dysku. W przypadku występowania uszkodzonych sektorów, program nie nadpisze tych obszarów, przez co w pamięci nośnika mogą pozostać fragmenty wcześniejszych danych.

Dodatkowym zagrożeniem jest czynnik ludzki. Błędne wskazanie dysku, niewłaściwa konfiguracja programu lub przerwanie procesu mogą doprowadzić do utraty danych operacyjnych, lub niepełnego usunięcia poufnych informacji.

Kiedy wiping dysków można uznać za bezpieczny?

Nadpisywanie dysków sprawdza się jedynie wtedy, gdy nośnik działa prawidłowo, a proces jest przeprowadzony pod nadzorem specjalistycznego oprogramowania. W środowiskach o podwyższonym ryzyku (np. przy dyskach uszkodzonych lub zawierających dane poufne), nie zapewnia pełnej pewności bezpieczeństwa. 

W takich przypadkach lepszym rozwiązaniem jest fizyczne niszczenie dysków twardych.

Fizyczne niszczenie (shredding) – dlaczego gwarantuje 100% bezpieczeństwa danych?

Fizyczne niszczenie dysków twardych (nazywane shreddingiem), to proces mechanicznego rozdrobnienia nośnika na drobne fragmenty, uniemożliwiające jakikolwiek odzysk danych. W przeciwieństwie do metody nadpisywania dysków, która usuwa jedynie zapisane informacje, shredding eliminuje cały fizyczny nośnik.

W profesjonalnych zakładach stosuje się maszyny tnące lub mielące, które rozdrabniają dyski na kawałki o określonej wielkości. Standard DIN 66399 określa minimalne wymiary cząstek w zależności od klasy bezpieczeństwa. Dla danych o wysokiej poufności stosuje się poziomy H-5 lub H-6, oznaczające rozdrobnienie nośnika na elementy mniejsze niż 300 mm².

Proces ten jest nieodwracalny i nie wymaga dodatkowych weryfikacji. Po zakończeniu niszczenia klient otrzymuje protokół potwierdzający zniszczenie, zawierający numer seryjny urządzenia oraz datę wykonania usługi. To dokument o dużym znaczeniu dowodowym w przypadku audytów RODO lub kontroli wewnętrznych.

Fizyczne niszczenie dysków twardych jest zatem jedyną metodą, która daje pełną gwarancję, że dane nie zostaną nigdy odtworzone, niezależnie od zaawansowania technologii odzysku.

Uszkodzone dyski – dlaczego wiping tutaj nie zadziała i jakie ryzyko się z tym wiąże?

Wiping wymaga pełnego dostępu do powierzchni nośnika. Jeśli dysk się nie uruchamia, a system nie jest w stanie odczytać jego układu danych lub napotyka błędy, nadpisywanie nie może zostać przeprowadzone. Program nie nadpisze danych w obszarach uszkodzonych, ponieważ nie ma do nich fizycznego dostępu.

Uszkodzenia sektorów mogą być skutkiem awarii sprzętu lub nieprawidłowego działania oprogramowania sterującego. Takie nośniki często zatrzymują dane w obszarach, do których program nadpisujący nie ma dostępu. Próba ich odzyskania przez osoby nieuprawnione może prowadzić do ujawnienia poufnych informacji. W takiej sytuacji jedynym bezpiecznym rozwiązaniem pozostaje fizyczne zniszczenie nośnika.

Aspekt prawny i normy bezpieczeństwa – jak standard DIN 66399 definiuje trwałe usuwanie danych?

Przepisy prawne, w tym RODO oraz ustawy krajowe, nakładają na administratorów danych obowiązek zapewnienia ich nieodwracalnego usunięcia po zakończeniu przetwarzania. Norma DIN 66399 określa techniczne wymagania dotyczące stopnia zniszczenia nośników, dzieląc je na poziomy bezpieczeństwa od H-1 do H-7.

  • Poziomy H-1 do H-3 dotyczą danych o ograniczonym znaczeniu, np. dokumentacji biurowej.
  • Poziomy H-4 do H-5 przeznaczone są dla danych osobowych i handlowych.
  • Poziomy H-6 i H-7 wymagane są przy niszczeniu informacji tajnych lub objętych ochroną prawną.

Oznacza to, że wiping dysków (choć zgodny z pewnymi procedurami), nie zawsze spełnia wymogi najwyższych klas bezpieczeństwa. Dla instytucji finansowych, jednostek publicznych czy podmiotów medycznych wymaga się pełnej nieodwracalności, którą zapewnia jedynie fizyczne niszczenie dysków twardych.

Demagnetyzacja i inne techniki trwałego usuwania danych – kiedy warto je zastosować?

Niektóre organizacje wybierają alternatywne metody. Jedną z nich jest demagnetyzacja, która polega na poddaniu nośnika działaniu silnego pola magnetycznego, rozpraszającego uporządkowany zapis bitów. Proces jest szybki, lecz wymaga specjalistycznych urządzeń i nie działa na nośniki SSD.

Demagnetyzacja oraz shredding są często łączone, aby uzyskać pełne bezpieczeństwo. Po usunięciu informacji za pomocą pola magnetycznego urządzenie trafia do maszyny rozdrabniającej, która fizycznie eliminuje jego strukturę.

Jak wybrać właściwą metodę trwałego usuwania danych?

Wybór między wipingiem a fizycznym niszczeniem powinien uwzględniać rodzaj przechowywanych danych oraz wymagany poziom bezpieczeństwa.

  • Nadpisywanie danych sprawdza się wtedy, gdy nośnik działa prawidłowo, a informacje zapisane na dysku nie mają poufnego charakteru. 
  • W przypadku danych wrażliwych, lub nośników o ograniczonej sprawności technicznej, pewność pełnego bezpieczeństwa zapewnia jedynie fizyczne zniszczenie nośnika.

Zadbaj o bezpieczeństwo danych z EP Dokumenty!

Każda organizacja powinna dbać o to, aby dane, które przestają być potrzebne, zostały usunięte w sposób trwały i zgodny z przepisami. 

EP Dokumenty oferujemy profesjonalne niszczenie mechaniczne oraz certyfikowane procesy usuwania danych. Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz mieć pewność, że Twoje nośniki zostały zniszczone w nieodwracalny i zgodny z obowiązującymi normami sposób.

Bibliografia

  1. Nadpisywanie danych (Data Overwrite) | MET Printing Solutions

https://met.com.pl/encyklopedia-druku-i-terminologii-drukarkowej/nadpisywanie-danych-data-overwrite

  1. Jak bezpiecznie usunąć dane – fakty i mity | OPEN SECURITY

https://opensecurity.pl/jak-bezpiecznie-usunac-dane-fakty-i-mity

  1. Procedury utylizacji dysków twardych – co musisz wiedzieć? | CENTRUM ARCHIWIZACJI

https://centrumarchiwizacji.pl/procedury-utylizacji-dyskow-twardych-co-musisz-wiedziec/